In een tijd waarin medische technologie en innovatie in een ongekend tempo evolueren, is het essentieel om hedendaagse zorgprofessionals voor te bereiden op de uitdaging om effectief te navigeren in deze snel veranderende omgeving. Hierbij is het van cruciaal belang om niet alleen te leren over bioactieve materialen, digitale monitoring en andere innovaties in wondbehandeling en -genezing, maar ook terug te kijken op de geschiedenis van wondzorg en baanbrekende ontwikkelingen. Ter gelegenheid van 25 Wondcongres gaan we in deze 25 eeuwen terug in de tijd en volgen ontwikkeling rondom wondzorg aan de hand van vier vloeistoffen en thema’s: bloed en het veranderd begrip van gezondheid en heling, zweet en de balans tussen meten en patiëntcontact, pus en het wetenschappelijk debat, en ten slotte tranen en pijnbestrijding. Door het verleden te omarmen als een waardevolle bron van kennis en ervaring, kunnen we huidige innovaties kritischer analyseren en verder ontwikkelen.

Dr. Ruben Verwaal is conservator en historicus bij het Erasmus MC. In 2018 promoveerde hij op de veranderende percepties van de lichaamssappen in de Nederlandse Verlichtingscultuur. Als postdoc in Durham deed hij onderzoek naar doofheid en hardhorendheid in de vroegmoderne geneeskunde en samenleving. Hij publiceerde Bodily Fluids, Chemistry and Medicine (Palgrave Macmillan, 2020) en Bloed, zweet en tranen: Een geschiedenis van de vloeibare mens (Thomas Rap, 2023). In het Erasmus MC cureert hij tentoonstellingen, waaronder ‘Hoor eens even! over Doofheid, hardhorendheid en inclusieve zorg’ (2022), ‘DNA Matters’ (2023) en ‘Ken u even komen? Een eeuw wijkverpleging in Rotterdam’ (2025).

Huidsubstituten zijn al decennia in ontwikkeling voor de behandeling van brandwonden en andere diepe wonden. Hierbij staat verbetering van de kwaliteit van genezing centraal. Een relatief recente ontwikkeling betreft het toevoegen van patiënt-eigen cellen aan deze huidsubstituten. Het brandwondencentrum in Beverwijk doet samen met zo’n 20 andere centra in Europa mee aan klinisch onderzoek naar deze behandelmethoden. Om de beste resultaten te bereiken is een goede wondbehandeling van essentieel belang. Ook op dat gebied hebben innovaties plaatsgevonden, zoals de behandeling met Nexobrid om een snelle verwijdering van dood weefsel te bereiken, het gebruik van Laser Doppler imaging om een nauwkeurige dieptebepaling van een brandwond te doen en het gebruik van nieuwe huidsubstituten zoals Kerecis en Novosorb.

Dr. Annabel Snoeks is sinds 2017 werkzaam in het Rode Kruis Ziekenhuis te Beverwijk en is sinds 5 jaar brandwondenarts. Naast brandwonden worden hier ook andere defecten van de huid behandeld, waaronder necrotiserende weke delen infecties. Een uitdagend beroep waarbij je nooit weet wat de dag je gaat brengen.

Professor Dr. Esther Middelkoop studied chemistry at the University of Utrecht, and obtained a PhD in biochemistry.

She supervised the skin tissue engineering projects of the Alliance of Dutch Burn Centres, and holds a chair in Skin Regeneration and Wound Healing at the Amsterdam UMC, Vrije Universiteit Amsterdam, Department of Plastic, Reconstructive and Hand Surgery in Amsterdam.

Her special research focus is on Tissue Engineered Skin and Skin Replacement Materials, both in basic and in clinical research. Esther Middelkoop published > 200 scientific papers and is co-editor of the Open Access book: Textbook on Scar management. She is active in several scientific societies, editorial board member of Wound Repair and Regeneration and board member of the Global Scar Society.

Since October 2025, Esther Middelkoop is Prof. emeritus. She is still involved in some projects in the field of Tissue Engineered Skin and is trainer and advisor for Cutiss AG.

Bij mensen met dwarslaesie, amputatie of voetproblemen is een wond is zelden alleen een huidprobleem. Preventie van wonden is daarom van groot belang. Als wonden ontstaan, dan geven de locatie en ontstaanswijze vaak belangrijke aanwijzingen over de benadering die nodig is om de wond te laten genezen en een recidief te voorkomen. Daarbij kan de impact van een wond op het uitvoeren van dagelijkse activiteiten enorm zijn bij deze patiëntengroepen. Dit geldt zowel voor niet-chirurgische als chirurgische wonden.

Rutger Osterthun studeerde geneeskunde aan de Universiteit Utrecht, waarna hij in 2014 zijn opleiding tot revalidatiearts in Utrecht afrondde. In 2018 promoveerde hij aan de Rijksuniversiteit Groningen op “Uitkomsten na dwarslaesie”. Sinds 2017 werkt hij als revalidatiearts en onderzoeker bij Rijndam Revalidatie en de afdeling Revalidatiegeneeskunde van het Erasmus MC. Sinds 2019 leidt hij de onderzoekslijn gericht op verbeteren van mobiliteit en gezondheid bij mensen met een dwarslaesie of beenamputatie. Vanaf 2023 is hij bestuurslid van de European Society of Physical and Rehabilitation Medicine.